Rotary w Polsce

Rozwój ruchu rotariańskiego w Polsce przypada na lata trzydzieste minionego wieku. Pierwszy klub założony został w 1931 roku w Warszawie przez inż. Piotra Drzewieckiego i prof. Jerzego Lotha (numer klubu: 3427). Prezydentem klubu zostaje Piotr Drzewiecki, Prezes Ligi Polskiej i Prezydent Warszawy w latach 1917-1921. W 1933 r. powstają kolejne trzy kluby: RC Łódź (3632), RC Kraków (3660), RC Katowice (3702), w 1934 – RC Gdynia (3722), w 1935 r. – RC Bielsko (3756) i RC Lwów (3899), w 1936 r. – RC Bydgoszcz (3906) i w 1938 r. – RC Pabianice


W 1936 r. zostaje zarejestrowany Dystrykt 85, skupiający w tamtym czasie 8 klubów działających w Polsce. Do wybuchu II wojny światowej funkcjonowało 11 klubów zrzeszających 225 rotarian. Ostatnie spotkanie warszawskiego Klubu Rotary odbyło się już w czasie wojny 8 września 1939 r. Zachowało się sprawozdanie z przebiegu tego spotkania z adnotacją o nieobecnych: „usprawiedliwieni, są w wojsku”.


Wybuch II wojny światowej przerywa działalność klubów Rotary w Polsce i innych krajach okupowanych przez Niemcy i Związek Radziecki. Rok później Zarząd RI cofa klubom w tych krajach karty członkowskie.


Kazimierz Zienkiewicz, były prezydent RC Katowice, inicjuje w Londynie w 1940 r. powstanie Międzynarodowej Reprezentacji Klubów Rotariańskich Europy, w skład której wchodzą rotarianie na uchodźctwie z pięciu okupowanych przez hitlerowskie Niemcy i Związek Radziecki krajów: Belgii, Czechosłowacji, Francji, Holandii i Polski. Struktura ta otrzymuje specjalny status i pod zmieniającymi się nazwami (m.in. Wspólnota Rotariańska Narodów Zjednoczonych, Placówka Rotary dla Rotarian na Wygnaniu) działa do 1944 r. Na forum tej placówki zrodziła się, z istotnym wpływem polskich emigracyjnych rotarian, idea powołania UNESCO.


W Polsce komunistycznej Rotary funkcjonować nie może. Dopiero w 1989 r., po pięćdziesięciu latach nieobecności. Rotary powraca do Polski. 10 czerwca 1989 roku Rotary Klub Warszawa, jako pierwszy klub w tzw. krajach postkomunistycznych zostaje oficjalnie przyjęty w poczet członków RI. Klub wcielono do Dystryktu 2390, obejmującego południowo-zachodnią Szwecję , podobnie jak kolejne powstające kluby. W 1995r. utworzona zostaje dla klubów Rotary w Polsce „Special Extension Area” („Specjalny Obszar Rozwoju”) pod przewodnictwem PDG Gunnar'a Fjellander'a (D–2390 Szwecja).


Inauguracja Dystryktu 2230 odbyła się w Warszawie w roku 1997 z udziałem Prezydenta Elekta Rotary International Jamesa Lacy’ego. Był to pierwszy po drugiej wojnie światowej rotariański dystrykt w krajach Europy Wschodniej. Obejmował 47 polskich klubów, a jego pierwszym gubernatorem został Bohdan Kurowski z RC Olsztyn.


W 1999 r., podczas uroczystości 10-rocznicy powrotu Rotary na Węgry z udziałem Prezydenta RI Carlo Ravizzy, została podjęta decyzja o przyłączeniu klubów Ukrainy i Białorusi do Dystryktu 2230. Porozumienie w tej sprawie podpisali Bohdan Kurowski oraz Miroslav Gavryliv.


Pierwszym gubernatorem powiększonego dystryktu został Ryszard Kaszuba-Krzepicki z RC Gdańsk-Sopot-Gdynia, a pierwszym gubernatorem ze strony ukraińskiej – Pavlo Kashkadamov.


W miarę upływu lat rosła liczba klubów oraz rotarian i dystrykt stawał się zbyt duży, w szczególności dla gubernatorów, którzy zgodnie z przepisami Rotary powinni odwiedzić każdy klub, przynajmniej raz w roku. Wielki Dystrykt 2230 obejmował terytorium ponad 1,1 mln km2, a odległości pomiędzy najdalej położonymi klubami przekraczały 2 tys. kilometrów. Stąd wzięły się próby podziału dystryktu, podjęte jeszcze w 2008 r., które zakończyły się pomyślnie dopiero w 2013 roku, na mocy decyzji Rady Dyrektorów Rotary International.


Ostatnim Gubernatorem Dystryktu 2230, a jednocześnie pierwszą kobietą pełniącą tę funkcję, była Barbara Pawlisz z RC Sopot International, która zamknęła jego działalność w czerwcu 2016 r. W momencie podziału Dystrykt liczył już 130 klubów, z czego 80 w Polsce.


Zgodnie z przepisami Rotary International, w wyniku podziału nowe dystrykty otrzymały numery: 2231 – Polska oraz 2232 – Białoruś wraz z Ukrainą.


Pierwszym gubernatorem polskiego Dystryktu 2231 został wybrany Krzysztof Kopyciński z RC Bydgoszcz, a Dystryktu 2232 – Gienadij Kroichyk z RC Lviv.

Na podstawie: www.rotary.org.pl i innych źródeł internetowych opracował: Tadeusz Kaszczyc